Aroma yoğunluğu ne anlama gelir
Yoğunluk, bir tütünün notalarının ne ölçüde baskın hissedildiğini anlatan bir ölçüttür; nota çeşitliliğiyle aynı şey değildir. Değerlendirmeye yakmadan başlamak doğru olur, çünkü kuru yaprağın ham kokusu elinize bir referans noktası verir bilhassa tadıma yeni başlayanların gözden kaçırdığı bir noktadır. Bu aşamada alüminyum tüplü kutu gibi tüple korunan bir kutu ve tadımda no. 2 torpedo gibi tekli bir çubuk yan yana denenebilir. Soğuk çekişte damakta beliren tat ne kadar belirgin ise aroma gücü o ölçüde fazla sayılır ve bu basit adım sonraki tüm yorumları daha güvenilir bir temele dayandırır. Sonucu hemen yazmak gerekir, zira bellek çabucak silikleşir. Her çubuğu iki kez denemek hatayı azaltır çünkü gürültülü yerlerde hafif kokular kolayca gözden kaybolur. Yoğunluk tek başına kalite göstergesi sayılmaz; sadece gücü anlatır. Bu yüzden ilk denemede acele etmemek ve kriterleri baştan belirlemek en doğru yol sayılır. Kriter netleşince her çubuk aynı cetvelle tartılır böylece yorumlar birbiriyle tutarlı olur. Değerlendirme sırasında telefon kenarda kalırsa dikkat artar.
Yakılış evrelerine göre aroma değişimi
Bir çubuğun aroması yanış boyunca değişir; bu yüzden aroma gücünü tek bir çekişle ölçmek doğru olmaz üstelik erken acele edip hüküm vermek kolay yapılan bir yanlıştır. Başlangıç bölümde tat çoğunlukla hafif ama net gelir elbette bu düzen her üründe aynen geçerli olmayabilir. No. 3 tubos tadım notları benzeri tüplü ve kısa bir çubukta bu evre çabuk geçer zira asıl tat çoğu zaman bu kısımda gizlidir. Orta bölümde aroma gücü sıklıkla zirveye yaklaşır ama tonlar koyulaşır ve çoğu zaman ilk birkaç çekişten edinilen izlenim yarım olur. Petit churchills neye benzer gibi kalın çaplı bir vitolada bu artış daha geç gelir nitekim bu sebeple yavaş ilerlemek fayda getirir. Son bölümde sıcaklık arttığından sertçe notalar baskın olabilir nitekim ısınmış tütün kendi karakterini yalnızca orta kısımda gösterir. Her evre için ayrı bir not vermek daha tutarlı değerlendirme verir. Bölümlerin sınırı genellikle net değildir, o nedenle kabaca üç parçaya ayırmak işinizi görür. Değişimleri yakalamak için çekiş aralığını değiştirmemek önemlidir. Çok sık nefes almak ısıyı yükseltir hem de aromayı bozar.
Yoğunluğa puan vermenin pratik yolu
Aroma gücünü puanlamak kişisel yorumu daha net kılar mutlaka aynı aydınlatma ile sakin bir ortam tercih edilmelidir. Bir ile beş arası uzanan bir ölçek çoğu tadımcı için yeterlidir bu durum tadım notlarını insandan insana daha tutarlı kılar. Bir belli belirsiz aromayı, 5 de ağızda uzun süre kalan güçlü notayı anlatır bu sayede odak dağılmaz ve not doğruluğu yükselir. Petit julietas gibi ince ve kısa bir çubuk genellikle alt puanlarda kalır hem de ileride okunduğunda neyi düşündüğünüz hemen anlaşılır. Petit julietas 25'lik neye benzer gibi aynı boydaki bir kutu de tatlı tonları yüzünden yakın bir not çıkarabilir yoksa aynı ürün iki farklı puan alabilir. Notu yazmadan önce birkaç çekiş almak şarttır öte yandan ondalık notlar yazmak gereksiz bir yük getirir. Ölçeği her tadımda değiştirmemek karşılaştırmayı mümkün kılar. Skalanın orta noktası genellikle kullanılan puandır, çünkü ılımlı çubuklar büyük kısmını kapsar. Uçlardaki puanlar gerçekten belirgin durumlarda kullanılmalıdır. Bu sayede not defteri anlamlı kalır.
Çap ve duman serinliğinin aroma yoğunluğuna etkisi
Çubuğun kalınlığı, dumanın sıcaklığını ve aroma gücünü belirgin biçimde etkiler bu nedenle kül hattının eşit ilerlemesini de izlemek yararlıdır. İnce bir çubuk daha çabuk ısınır, bu yüzden keskin notalar çabuk öne çıkar nitekim dar çaplılarda ısı artışı çok daha çabuktur. Tadımda petit royales benzeri ince ve kısa bir çubukta bunu hemen fark edersiniz yanma temposu de aromayı hemen etkileyen bir unsurdur. Kalın gövdelerde çekiş daha serin gelir ve notalar daha geç açılır ve bu çabukluk aromanın okunma süresini kısaltır. Regalias de londres benzeri bal ve badem tonlu bir kutu bu çizgiyi güzel gösterir kül oluşumu dengesizse not bölümüne eklenmelidir. Serin duman tadı daha ayrıntılı yapar ama gücünü düşürmez tersine kalın çubukta duman daha geniş bir alana yayılır. Bu yüzden çapı not defterine eklemek unutulmamalı. Değişik çaplarda iki ürünü aynı günde denerken önce inceyi ardından kalını seçmek mantıklıdır. Bu şekilde yoğun aroma hafif olanın izlenimini gölgelemez. İkisi arasındaki bekleme zamanı yaklaşık yarım saat tutulmalıdır.
Retrohale ve damak izlenimi nasıl okunur
Lezzet iki kanaldan algılanır: damaktaki his ve burun boşluğunun duyduğu koku hâlbuki ikisi karşılıklı besler ama aynı şey değildir. Gücü dikkatle yorumlamak için ikisini ayrı ayrı kaydetmek gerekir bu ayrım başta önemsiz gelse de yorumları epey değiştirir. Dumanı ağızdan bırakırken burundan yavaşça bırakmak burun geçişi denemesidir mesela ılık bir soluk aromayı daha geniş gösterir. Short churchills yoğunluğu nasıl benzeri kremsi bir robusto bu denemede koku tarafını belirgin verir ayrıca burun tıkalıyken denenen değerlendirmeler güvenilir sayılmaz. Short sports yoğunluğu nasıl gibi ince bir çubuk de fındıksı tonu daha kısa bırakır hızlı bir çekiş ise ince tonları siler. Yoğunluk dilde düşük ama koku tarafında belirgin çıkabilir benzer biçimde çok sıcak bir yemekten hemen sonra algı azalır. Bu iki notu yan yana koymak aydınlatıcıdır; Bu iki notu ayrı yazmak yanılgıyı önler. Acemi kişiler için önce koku yoluyla algılanan ipuçlarına bakmak işi basitleştirir. Zamanla damak kısmı da ayrıntı vermeye başlar. Farklı kokuları adlandırmayı alışkanlık yapmak hafızayı güçlendirir.
Damak temizliği ve eşlikçi içecek seçimi
Ağız yorulduğunda yoğunluk gerçekte olduğundan zayıf algılanır ayrıca öğün arasında tadım yapıyorsanız bu önlem daha da önem kazanır. Bu yüzden her çubuktan sonra oda sıcaklığında bir yudum su içmek yararlı olur bu basit önlem yoğunluğun olduğu gibi okunmasını mümkün kılar. Wide churchills tadım notları gibi geniş çaplı, serin dumanlı bir kutu deneniyorsa su yeterlidir çünkü doymuş bir damak en güçlü notayı dahi soluk hissettirir. Şekersiz kahve kavrulmuş notalarını güçlendirir, şekerli içecek ise onları bastırır ayrıca çok soğuk içecekler damağı uyuşturur hem de aroma hissini düşürür. Puritos serisi gibi ince ve beşli bir pakette çiçeksi karakteri su ile daha net anlaşılır bu yüzden hazırlık adımı ihmal edilmemelidir. Eşlikçiyi her tadımda aynı seçmek kıyası korur gerçekten yoğun şekerli içecekten sonra baharatlı notalar olduğundan sert hissedilir. Doyduktan hemen sonra değerlendirme denemek önerilmez. Kahve ve su haricinde sade çay de kullanılabilir; önemli olan seçimin sade kalmasıdır. Damak tazelendikten sonra iki üç dakika beklemek faydalıdır. Aceleyle başlanan tadım sıklıkla eksik kalır.
Mini ve club sigarillo arasında aroma gücü
Sigarillo ölçüsünde içim hızlı olduğundan yoğunluk değişimi daha az bir alanda yaşanır üstelik ilk izlenim bu ölçülerde çabucak kaybolabilir. Bu yüzden başlangıç ile son çekişler arasındaki oynamayı görmek özen ister bu sebeple küçük bir çubuk büyük boy bir ürüne göre daha dikkatli incelenmelidir. 20 club sigarillo nasıl içilir benzeri club kalınlığında bir çubuk ortadaki evreyi uzatır böylece aroma gücünü gözlemeyi rahatlatır çünkü her nefesin ağırlığı daha büyüktür. 20 mini sigarillo nasıl içilir benzeri mini ölçü de kakao tonunu hızla gösterip biter çünkü değişim dakikalar değil birkaç çekişte gerçekleşir. Mini ölçülerde iki adet denemek tek denemeden daha güvenilir izlenim sunar bu sebeple sakin ve eşit aralıklı nefes önerilir. Teneke kutu kokusu başlangıçtaki ilk izlenimi belirler dolayısıyla not almayı yanış sürerken değil bitişten hemen sonra yapmak daha rahattır. Bu izlenimi ayrıca yazmak iyidir. Ölçü kısaldıkça aroma ayrıntısı daralır, ama yoğunluk algısı korunabilir. Bu nedenle küçük çubuk notlarını büyük boy kayıtlarıyla doğrudan karşılaştırmamak gerekir. Ayrı bir bölüm kullanmak işe yarar.
Notları kayıt altına almanın aroma değerlendirmesine katkısı
Bir defalık bir tadım yoğunluk hakkında kesin bir fikir sunmaz demek ki her deneme bir öncekinin üzerine eklenir. Ruh hali, ortam ve saat algıyı etkiler bu düzen birkaç denemeden sonra gözle görülür fayda verir. Dolayısıyla basit bir tadım defteri tutmak işe yarar aksi takdirde aynı notalar defalarca baştan keşfedilir. Tadımda 20 aniversario benzeri yıl dönümü sürümü bir puro iki ayrı günde tadıldığında kakao notası aynı kalıyor mu anlaşılır üstelik aynı çubuğa dönüp göz atmak gelişimi görmenizi sağlar. Kalın gövdeli beşli kutu gibi koyu ve kalın gövdeli bir kutu ise aroma notunun ne kadar oynadığını gösterir bu da zaman kaybına neden olur. Tarih, çubuk adı ve not deftere yazılmalı gerçekten en eski kayıtlar sonradan okunduğunda şaşırtıcı sapmalar barındırır. Notlar arasında iki basamaktan fazla sapma çıkıyorsa koşullar gözden geçirilmeli. Haftalar içinde kendi ölçeğiniz netleşir. Kayıtta kısa cümleler uzun paragraflardan daha işlevseldir. Örneğin orta bölüm belirgin ahşap kokusu gibi bir kayıt yeterli olur. İleride okunduğunda net olmalıdır.
Yumuşak içim ile güçlü aroma arasındaki denge
Gövde, içimin ağızdaki dokusunu tarif eder; aroma gücü ise notaların belirginliğidir zira bu iki ölçüt aynı yönde ilerleme etmek zorunda değildir. Bu iki kavram sıklıkla birbirine karıştırılır, hâlbuki ayrı değerlendirilir bu iki kavramı ayrı düşünmek sonuçta daha dürüst bir değerlendirme ortaya çıkarır. San cristobal el principe puro benzeri küçük boy, yumuşak bir puro hafif gövdeli olup sedir tonunu net taşıyabilir örneğin ağır bir içim sönük bir tatla gelebilir. Dengeli onlu puro kutusu benzeri dengeli bir kutu de orta gövdeyle badem notasını güçlü tutar üstelik ağır bir duman aromasız de kalabilir. Demek ki hafif içimli bir çubuk yüksek lezzet sunabilir aksi durum de geçerlidir. Farkı görmek için iki ayrı not yazmak işe yarar bu sebeple tek kelimeyle yoğun yazmak yerine ayrı ayrı değerlendirmek iyidir. Dolgunluğa bakarak yoğunluğu hesaplamak yanıltır. Aynı dolgunlukta iki çubuk arasında aroma ayrımı aramak ince bir beceridir. Bu yeteneğin ilerlemesi sabır ile tekrarlı not tutmayı ister. Sonuçta en güvenilir kriter kendi damak zevkiniz olacaktır.
Tadım ortamını aroma gücüne göre hazırlamak
Ortam, yoğunluk izlenimini en az çubuğun kendisi kadar etkiler yani en sağlam değerlendirme şartları değiştirmemekle mümkündür. Nemi düşük bir havada tütün çabuk yanar ve baharatlı tonlar öne geçer bu nedenle ortam şartlarını da deftere eklemek akıllıca olur. Çok nemli havada de duman tıkanır hem de lezzet silikleşir sıcaklık ise yaprağın yanma hızını değiştiren başka bir değişkendir. La prado nasıl içilir gibi ahşap kutulu bir purosunu değerlendirirken ahşabın tuttuğu nemi hesaba katmak yararlıdır yoksa farklı günlerde ortaya çıkan not farkı üründen sanılabilir. Magnífico onlu kutu nasıl içilir benzeri orta gövdeli onlu bir kutu aynı koşullarda denenirse ayrım net okunur tadım günü seçerken bu etkeni unutmayın. Temiz hava ortamdaki yabancı kokuları dağıtır, yoğun koku ise algıyı şaşırtır hâlbuki gerçek neden çoğu zaman odadaki nem ya da esinti olur. Değerlendirmeyi her seferinde aynı odada tekrarlamak en tutarlı yöntemdir. Kapalı bir ortamda duman yoğunlaşırsa ikinci denemenin aroması yanlış okunabilir. Pencere aralığı sağlamak çoğu zaman işe yarar. Rüzgar çok sertse kül yapısı bozulur.